Zamieranie gruszy

Choroba odnotowana w sadach gruszowych na terenie Europy i USA. W Polsce po raz pierwszy opisana w 1996 roku. Choroba może mieć dwie postaci: gwałtowne zamieranie lub powolne zamieranie. Występuje na roślinach z rodzaju Pyrus, a także na pigwie. Szkodliwość jest zależna od wielu czynników, z których najważniejsze to podkładka i odmiana szlachetna, a także warunki pogodowe.

Sprawcą choroby jest organizm mykoplazmopodobny określony jako ‘Candidatus Phytoplasma pyri’. Fitoplazmy te są jednokomórkowymi organizmami, budową zbliżonymi do bakterii. Jednak różni je brak ściany komórkowej. Zasiedlają i namnażają się w rurkach floemu porażonych roślin. Patogen ten może również rozwijać się i rozmnażać w ciele owadów: miodówki gruszowej żółtej, plamistej i żółtej. Organizm ten znajduje się na liście kwarantannowej EPPO (A2) oraz na polskiej liście organizmów kwarantannowych.

Objawy powolnego zamierania można obserwować wiosną, latem bądź wczesną jesienią w warunkach klimatu umiarkowanego (Polska, Czechy, Niemcy). Porażone rośliny charakteryzują się opóźnionym rozwojem oraz rzadszym ulistnieniem. Latem można zaobserwować drzewa o przestrzelonym wyglądzie, niemal pozbawione przyrostów młodych pędów. Liście na porażonych drzewach są mniejsze o jasnozielonym zabarwieniu. Na niektórych pędach liście ulegają przebarwieniu na kolor pomarańczowo-czerwony, począwszy od nerwu głównego w kierunku brzegów blaszki liściowej. Pod koniec lata (wrzesień) obserwuje się przedwczesne zrzucanie liści, na długo przed zbiorem owoców. Porażone drzewa gruszy mogą żyć przez wiele lat, powolnie zamierając. Susza oraz słabe warunki glebowe przyspieszają zamieranie drzew w sadzie.

Druga forma – gwałtowne zamieranie jest charakterystyczne dla krajów o klimacie gorącym i suchym. W ciągu kilku, kilkunastu dni na porażonych drzewach obserwuje się więdnięcie, czerniernie i zasychanie liści. Zwykle ma to miejsce na przełomie sierpnia i września, po okresach wysokich temperatur i suszy.

Źródło infekcji stanowią porażone drzewa w sadzie, ale także osobniki miodówek w ciele których namnaża się fitoplazma. Patogen rozprzestrzenia się wraz z materiałem szkółkarskim (wegetatywne podkładki, oczka i zrazy używane do uszlachetniania). Patogen rozprzestrzeniany jest w obrębie plantacji poprzez wektory – porażone dorosłe osobniki miodówek.

Ochrona polega głównie na zabiegach profilaktycznych, m.in.: ocena zdrowotności mateczników i sadów zraźnikowych. Nowe nasadzenia należy zakładać ze sprawdzonego, kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, pamiętając o podatności niektórych odmian i podkładek (np. drzewka szczepione na podkładkach pigwy czy gruszy kaukaskiej znacznie rzadziej podlegają chorobie). Po zaobserwowaniu porażonych drzew należy postępować wg wytycznych określonych w regulacjach prawnych, zalecających usunięcie porażonych drzew z sadu i ich spalenie. Obligatoryjne jest także zwalczanie wektorów, będących nosicielami patogena.

  • Jabłoń
  • Grusza
  • Wiśnia/Czereśnia
  • Śliwa
  • Brzoskwinia

Zgorzel kory jabłoni

Jest drugą po raku drzew owocowych chorobą kory, bardzo powszechnie występującą w Europie, Ameryce Północnej, Australii i Nowej Zelandii. W warunkach klimatu umiarkowanego Polski główne zagrożenie stanowi w szkółkach i nowych nasadzeniach jabłoni. Silna epidemia choroby doprowadza do masowego zamierania drzew jabłoni w pierwszym roku po posadzeniu. Występowanie choroby na

Przeczytaj całość »

Parch jabłoni

Spośród wszystkich chorób pochodzenia odgrzybowego parch jabłoni jest chorobą najpowszechniej spotykaną we wszystkich rejonach uprawy jabłoni na całym świecie. Występuje w klimacie umiarkowanym głównie w sadach, ale także i szkółkach drzew jabłoni. Szkodliwość jest zależna od stopnia porażenia. Choroba powoduje osłabienie wigoru porażonych roślin poprzez ograniczenie produkcji asymilatów, co przekłada

Przeczytaj całość »

Mączniak jabłoni

Choroba bardzo powszechna we wszystkich rejonach uprawy jabłoni, ale może występować także na siewkach gruszy i pigwie. Na jabłoniach w zasadzie może wystąpić w każdej fazie fenologicznej. Najwyższa szkodliwość określona jest w przypadku owocujących drzew jabłoni wiąże się ze spadkiem plonu. Obserwowane jest także zahamowanie wzrostu młodych pędów co przekłada

Przeczytaj całość »

Gorzka zgnilizna jabłek

Choroba jest bardzo powszechną na całym świecie. Występuje głównie w Europie, Ameryce Północnej, Australii i Nowej Zelandii. W warunkach klimatu umiarkowanego Polski główne zagrożenie stanowi w uprawie jabłoni, zwłaszcza owoców. Choć choroba może także występować na owocach innych gatunków drzew zarówno ziarnkowych, jak i pestkowych m.in. na: pigwie, gruszy azjatyckiej i gruszy europejskiej. Szkodliwość choroby polega przede wszystkim na jej utajonym charakterze i ukazywaniem się objawów na owocach dopiero podczas dłuższego przechowywania. W niektórych gospodarstwach straty w plonach jabłek mogą wynosić 20-50%.

Przeczytaj całość »

Rdza gruszy

W ostatnich latach choroba coraz częściej występuje na gruszach i jałowcach w ogrodach przydomowych. W sadach towarowych obserwowana jest sporadycznie, zwłaszcza gdy w sąsiedztwie rosną jałowce będące żywicielami patogenu.

Przeczytaj całość »

Parch gruszy

Choroba powszechnie występująca w rejonach uprawy gatunków z rodz. Pyrus na całym świecie. W Polsce znana już od dawna w uprawie grusz. Nasilenie choroby jest zależne od kilku czynników, głównie warunków pogody w trakcie sezonu wegetacyjnego, obecności inokulum i podatności odmiany. Ze względu na mniejszą skalę upraw gruszy w Polsce,

Przeczytaj całość »

Zamieranie gruszy

Choroba odnotowana w sadach gruszowych na terenie Europy i USA. W Polsce po raz pierwszy opisana w 1996 roku. Choroba może mieć dwie postaci: gwałtowne zamieranie lub powolne zamieranie. Występuje na roślinach z rodzaju Pyrus, a także na pigwie. Szkodliwość jest zależna od wielu czynników, z których najważniejsze to podkładka

Przeczytaj całość »

Gorzka zgnilizna wiśni

Choroba ma zasięg ogólnoświatowy, występuje we wszystkich strefach klimatycznych. Najwyższa jej szkodliwość dotyczy strat w plonie wiśni. Masowe nasilenie ujawnia się w warunkach ciepłej i wilgotnej pogody.

Przeczytaj całość »

Torbiel śliwek

Choroba występuje w uprawie śliw na całym świecie. W Polsce głównie w rejonach podgórskich i nadmorskich. Szkodliwość związana jest z całkowitym zniszczeniem owoców. Rozwój choroby stymuluje duża ilość opadów.

Przeczytaj całość »

Kędzierzawość liści brzoskwini

Choroba bardzo powszechna, występuje corocznie w uprawie brzoskwini i nektaryny. Szkodliwość jej ogranicza się do zniekształcenia liści, a w konsekwencji osłabienia roślin. Zmiany te przekładają się na obniżenie jakości plonu owoców brzoskwini oraz może mieć wpływ na gorsze przezimowanie porażonych drzew.

Przeczytaj całość »