Guzowatość korzeni

Jedna z najpowszechniej występujących chorób systemu korzeniowego roślin zarówno zielnych jak i drzewiastych. Zakres roślin na których została odnotowana obejmuje około 200 gatunków. Guzy rozwijające się na częściach podziemnych (korzeniach i szyjce korzeniowej) powodują zakłócenia w pobieraniu wody i składników pokarmowych. Szczególnego znaczenia nabiera w szkółkach drzew owocowych. Materiał z wyraźnymi naroślami wg przepisów prawa polskiego nie jest dopuszczany do obrotu i powinien być zniszczony.

Guzowatość korzeni – przyczyna

Sprawcą choroby jest Rhizobium radiobacter (dawniej Agrobacterium tumefaciens) gramujemna tlenowa pałeczka. Główna szkodliwość bakterii związana jest z obecnością w jej genomie plazmidu kodującego syntezę opin, cytokinin i auksyn. Uaktywnienie tych fitohormonów powoduje nadmierny podział (hiperplazjię) i przerost (hipertrofię) zainfekowanych komórek, co widoczne jest w postaci guzów.

Guzowatość korzeni – objawy

W zasadzie narośle tworzą się na wszystkich częściach systemu korzeniowego. W zależności od gatunku rośliny porażonej wielkość guzów może się wahać od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Najmłodsze narośle są kuliste, gładkie, jasnokremowej barwy. Z czasem guzy drewnieją a ich powierzchnia staje się chropowata. Zmienia się również ich kształt na bardziej nieregularny i barwa na ciemnobrunatną lub nawet czarną. Większość guzów pod koniec sezonu wegetacyjnego rozpada się, inne pozostają by powiększać swoją objętość.

Warunki rozwoju choroby

Na nowe stanowiska bakteria może zostać zawleczona wraz z materiałem nasadzeniowym. Źródłem Rhizobium radiobacter są więc guzy rozwijające się na powierzchni korzeni roślin. Natomiast w glebie komórki bakteryjne rozprzestrzeniają się wraz z roztworem glebowym a także na narzędziach uprawnych. Do infekcji roślin dochodzi w miejscach uszkodzeń, powstających podczas zabiegów pielęgnacyjnych czy też w wyniku żerowania szkodników glebowych. Okres zimowy bakteria przeżywa w glebie jako saprotrof pozostając na martwej materii organicznej lub na zasiedlonych korzenie innych roślin żywicielskich.

Termin zabiegów ochronnych

Podstawą ograniczania występowania Rhizobium radiobacter jest profilaktyka. Przystępując do zakładania sadu należy zwrócić uwagę na zdrowotność korzeni materiału nasadzeniowego. Rozwój bakterii można zahamować także poprzez utrzymanie lekko kwaśnego odczynu gleby pH <6,0.

  • Jabłoń
  • Grusza
  • Wiśnia/Czereśnia
  • Śliwa
  • Brzoskwinia

Zgorzel kory jabłoni

Jest drugą po raku drzew owocowych chorobą kory, bardzo powszechnie występującą w Europie, Ameryce Północnej, Australii i Nowej Zelandii. W warunkach klimatu umiarkowanego Polski główne zagrożenie stanowi w szkółkach i nowych nasadzeniach jabłoni. Silna epidemia choroby doprowadza do masowego zamierania drzew jabłoni w pierwszym roku po posadzeniu. Występowanie choroby na

Przeczytaj całość »

Zgnilizna pierścieniowa podstawy pnia drzew owocowych

Choroba poraża ponad 200 gatunków roślin z 60 rodzin botanicznych. Największe szkody gospodarcze wyrządza na roślinach z rodziny różowatych (Rosaceae), do których należy m.in. jabłoń. Choroba ma ścisły związek ze strukturą i wilgotnością gleb, najczęściej występuje na glebach zwięzłych, ciężkich i wilgotnych. Największe zagrożenie stanowi w uprawie jabłoni i mateczników

Przeczytaj całość »

Rak drzew owocowych

Choroba występuje powszechnie w strefie klimatu umiarkowanego na wszystkich kontynentach, głównie w rejonach uprawy drzew owocowych, jabłoni (Malus L.) i nieco rzadziej gruszy (Pyrus L.). Ze względu na wyniszczający charakter najwyższe szkody powoduje w szkółkach drzew owocowych, a także w młodych nasadzeniach.

Przeczytaj całość »

Parch jabłoni

Spośród wszystkich chorób pochodzenia odgrzybowego parch jabłoni jest chorobą najpowszechniej spotykaną we wszystkich rejonach uprawy jabłoni na całym świecie. Występuje w klimacie umiarkowanym głównie w sadach, ale także i szkółkach drzew jabłoni. Szkodliwość jest zależna od stopnia porażenia. Choroba powoduje osłabienie wigoru porażonych roślin poprzez ograniczenie produkcji asymilatów, co przekłada

Przeczytaj całość »

Mączniak jabłoni

Choroba bardzo powszechna we wszystkich rejonach uprawy jabłoni, ale może występować także na siewkach gruszy i pigwie. Na jabłoniach w zasadzie może wystąpić w każdej fazie fenologicznej. Najwyższa szkodliwość określona jest w przypadku owocujących drzew jabłoni wiąże się ze spadkiem plonu. Obserwowane jest także zahamowanie wzrostu młodych pędów co przekłada

Przeczytaj całość »

Gorzka zgnilizna jabłek

Choroba jest bardzo powszechną na całym świecie. Występuje głównie w Europie, Ameryce Północnej, Australii i Nowej Zelandii. W warunkach klimatu umiarkowanego Polski główne zagrożenie stanowi w uprawie jabłoni, zwłaszcza owoców. Choć choroba może także występować na owocach innych gatunków drzew zarówno ziarnkowych, jak i pestkowych m.in. na: pigwie, gruszy azjatyckiej i gruszy europejskiej. Szkodliwość choroby polega przede wszystkim na jej utajonym charakterze i ukazywaniem się objawów na owocach dopiero podczas dłuższego przechowywania. W niektórych gospodarstwach straty w plonach jabłek mogą wynosić 20-50%.

Przeczytaj całość »

Rdza gruszy

W ostatnich latach choroba coraz częściej występuje na gruszach i jałowcach w ogrodach przydomowych. W sadach towarowych obserwowana jest sporadycznie, zwłaszcza gdy w sąsiedztwie rosną jałowce będące żywicielami patogenu.

Przeczytaj całość »

Parch gruszy

Choroba powszechnie występująca w rejonach uprawy gatunków z rodz. Pyrus na całym świecie. W Polsce znana już od dawna w uprawie grusz. Nasilenie choroby jest zależne od kilku czynników, głównie warunków pogody w trakcie sezonu wegetacyjnego, obecności inokulum i podatności odmiany. Ze względu na mniejszą skalę upraw gruszy w Polsce,

Przeczytaj całość »

Brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych

Choroba powszechnie występuje w rejonach uprawy jabłoni i gruszy. W Polskich sadach corocznie można ją spotkać na jabłkach i gruszkach rzadziej na śliwkach, wiśniach czy morelach. Jest uznawana za jedną z częstszych przyczyn tzw. suchych zgnilizn owoców ziarnkowych. Przy braku ochrony powoduje znaczne straty w plonach owoców.

Przeczytaj całość »

Zaraza ogniowa

Choroba występuje na około 200 gatunkach roślin tak uprawnych jak i ozdobnych. Najczęściej są to rośliny z rodziny różowatych, do których należy m.in. jabłoń i grusza, ale także pigwa, głóg, irga i jarzębina. W warunkach sprzyjających choroba bardzo szybko rozprzestrzenia się i dokonuje spustoszenia na znacznych obszarach sadów i szkółek.

Przeczytaj całość »

Zamieranie gruszy

Choroba odnotowana w sadach gruszowych na terenie Europy i USA. W Polsce po raz pierwszy opisana w 1996 roku. Choroba może mieć dwie postaci: gwałtowne zamieranie lub powolne zamieranie. Występuje na roślinach z rodzaju Pyrus, a także na pigwie. Szkodliwość jest zależna od wielu czynników, z których najważniejsze to podkładka

Przeczytaj całość »

Guzowatość korzeni

Jedna z najpowszechniej występujących chorób systemu korzeniowego roślin zarówno zielnych jak i drzewiastych. Zakres roślin na których została odnotowana obejmuje około 200 gatunków. Guzy rozwijające się na częściach podziemnych (korzeniach i szyjce korzeniowej) powodują zakłócenia w pobieraniu wody i składników pokarmowych. Szczególnego znaczenia nabiera w szkółkach drzew owocowych. Materiał z

Przeczytaj całość »

Srebrzystość liści

Srebrzystość liści to choroba, która występuje powszechnie w sadach towarowych wielu gatunków drzew owocowych m.in. na śliwach, wiśniach, czereśniach, a także jabłoniach oraz wielu gatunkach leśnych. W ostatnich latach obserwowany jest wzrost nasilenia choroby w śliwowych i wiśniowych nasadzeniach. Szkodliwość choroby polega unieczynnieniu blaszek liściowych oraz zniszczeniu kory i drewna

Przeczytaj całość »

Gorzka zgnilizna wiśni

Choroba ma zasięg ogólnoświatowy, występuje we wszystkich strefach klimatycznych. Najwyższa jej szkodliwość dotyczy strat w plonie wiśni. Masowe nasilenie ujawnia się w warunkach ciepłej i wilgotnej pogody.

Przeczytaj całość »

Dziurkowatość liści

Choroba powszechna w uprawie śliw, ale także brzoskwini, moreli, wiśni i czereśni. Jej szkodliwość polega na ograniczaniu powierzchni asymilacyjnej, poprzez zniszczenie liści. Efektem tego jest osłabienie wzrostu i rozwoju roślin.

Przeczytaj całość »

Drobna plamistość liści drzew pestkowych

W zasadzie występuje we wszystkich rejonach uprawy wiśni i czereśni, z wyjątkiem terenów o małej ilości opadów w okresie wiosennym i letnim. Szkodliwość choroby polega na osłabieniu drzew na skutek utraty liści, co przekłada się na ilość i wielkość plonu. W szkółkach wiśni i czereśni choroba może być powodem słabszego przyjęcia oczek.

Przeczytaj całość »

Brunatna zgnilizna drzew pestkowych

Choroba powszechnie występuje w rejonach uprawy jabłoni i gruszy. W Polskich sadach corocznie można ją spotkać na jabłkach i gruszkach rzadziej na śliwkach, wiśniach czy morelach. Jest uznawana za jedną z częstszych przyczyn tzw. suchych zgnilizn owoców ziarnkowych. Przy braku ochrony powoduje znaczne straty w plonach owoców.

Przeczytaj całość »

Rak bakteryjny drzew owocowych

Choroba występuje w uprawie drzew owocowych, głównie wiśni, czereśni, brzoskwini i moreli. Poważne szkody wyrządza także w szkółka drzew pestkowych ww. gatunków. W przypadku silnego porażenia doprowadza do zamierania roślin.

Przeczytaj całość »

Torbiel śliwek

Choroba występuje w uprawie śliw na całym świecie. W Polsce głównie w rejonach podgórskich i nadmorskich. Szkodliwość związana jest z całkowitym zniszczeniem owoców. Rozwój choroby stymuluje duża ilość opadów.

Przeczytaj całość »

Srebrzystość liści

Srebrzystość liści to choroba, która występuje powszechnie w sadach towarowych wielu gatunków drzew owocowych m.in. na śliwach, wiśniach, czereśniach, a także jabłoniach oraz wielu gatunkach leśnych. W ostatnich latach obserwowany jest wzrost nasilenia choroby w śliwowych i wiśniowych nasadzeniach. Szkodliwość choroby polega unieczynnieniu blaszek liściowych oraz zniszczeniu kory i drewna

Przeczytaj całość »

Dziurkowatość liści

Choroba powszechna w uprawie śliw, ale także brzoskwini, moreli, wiśni i czereśni. Jej szkodliwość polega na ograniczaniu powierzchni asymilacyjnej, poprzez zniszczenie liści. Efektem tego jest osłabienie wzrostu i rozwoju roślin.

Przeczytaj całość »

Brunatna zgnilizna drzew pestkowych

Choroba powszechnie występuje w rejonach uprawy jabłoni i gruszy. W Polskich sadach corocznie można ją spotkać na jabłkach i gruszkach rzadziej na śliwkach, wiśniach czy morelach. Jest uznawana za jedną z częstszych przyczyn tzw. suchych zgnilizn owoców ziarnkowych. Przy braku ochrony powoduje znaczne straty w plonach owoców.

Przeczytaj całość »

Srebrzystość liści

Srebrzystość liści to choroba, która występuje powszechnie w sadach towarowych wielu gatunków drzew owocowych m.in. na śliwach, wiśniach, czereśniach, a także jabłoniach oraz wielu gatunkach leśnych. W ostatnich latach obserwowany jest wzrost nasilenia choroby w śliwowych i wiśniowych nasadzeniach. Szkodliwość choroby polega unieczynnieniu blaszek liściowych oraz zniszczeniu kory i drewna

Przeczytaj całość »

Kędzierzawość liści brzoskwini

Choroba bardzo powszechna, występuje corocznie w uprawie brzoskwini i nektaryny. Szkodliwość jej ogranicza się do zniekształcenia liści, a w konsekwencji osłabienia roślin. Zmiany te przekładają się na obniżenie jakości plonu owoców brzoskwini oraz może mieć wpływ na gorsze przezimowanie porażonych drzew.

Przeczytaj całość »

Dziurkowatość liści

Choroba powszechna w uprawie śliw, ale także brzoskwini, moreli, wiśni i czereśni. Jej szkodliwość polega na ograniczaniu powierzchni asymilacyjnej, poprzez zniszczenie liści. Efektem tego jest osłabienie wzrostu i rozwoju roślin.

Przeczytaj całość »