Kategoria: Jabłonie

Zwójka siatkóweczka – występowanie i opis szkodnika

Jest to motyl należący do rodziny zwójkowatych o wielkości 15-22 mm. W ostatnich latach przybierający na znaczeniu zwłaszcza w sadach jabłoniowych. Samice tego gatunku mają przednie skrzydła w kolorze szarobrązowym, a samce rdzawo-brązowym. Tylne skrzydła są jasnoszare. Jaja są owalne, żółtozielone, składane są na górnej stronie liścia lub na owocach w złożach. Gąsienica osiąga długość do 22 mm, a jej ciało jest barwy zielono-żółte, oliwkowozielone lub ciemnozielone z żółtymi brodawkami. Poczwarka osiąga długość 10-11 mm.

Zwójka siatkóweczka – cykl rozwojowy i żerowanie

Zimują gąsienice drugiego i trzeciego stadium rozwojowego w oprzędach w załamaniach kory. Aktywność uzyskują już w kwietniu następnego po diapauzie roku. Żerują wówczas na młodych rozetach liściowych i kwiatach. Pod koniec kwitnienia jabłoni następuje masowe przepoczwarczenie. Lot I pokolenia rozpoczyna się III dekadzie maja. Gąsienice wylegające się w czerwcu żerują na liściach zeskrobując skórkę i miękisz oraz zawiązkach owoców wygryzając nieregularne płytkie wgłębienia. Motyle kolejnego pokolenia pojawiają się na przełomie lipca i sierpnia. Larwy tego pokolenia żerują pod koniec lata na dojrzewających owocach i przygotowują się do zimowania.

Sposób przeprowadzania lustracji

Fazy zielonego i różowego pąka:

  • Na 20 losowo wybranych drzewach przejrzeć po 10 rozet kwiatowo-liściowych

Od połowy czerwca do połowy września:

  • Co 2 tygodnie przeglądać po 20 pędów na 20 losowo wybranych drzewach
  • Co 2 tygodnie przeglądać po 20 owoców na 20 losowo wybranych drzewach

Próg szkodliwości

Fazy zielonego oraz różowego pąka:

  • 10 gąsienic na 200 rozet

Od połowy czerwca do połowy września:

  • 10-12 pędów z gąsienicami z wybranych 400
  • 4-8 owoców ze świeżymi wgryzieniami z 400 wybranych

Profilaktyka i zwalczanie

Błonkówki z rodziny gąsienicznikowatych i męczelkowatych pasożytują gąsienice zwójki siatkóweczki. Udział w ograniczaniu liczebności populacji zwójki siatkóweczki mają także ptaki żywiące się gąsienicami tego gatunku. Bardzo pomocne do stwierdzenia obecności i liczebności tego szkodnika w sadzie są pułapki feromonowe. Preparaty chemiczne należy dobrać zgodnie z zaleceniami zawartymi w aktualnym programie ochrony roślin. Bezwzględnie należy uwzględniać okresy karencji i prewencji.

Zwójka różóweczka – występowanie i opis szkodnika

Szkodnik występujący w Polsce coraz powszechniej na roślinach jabłoni, jednak w zróżnicowanym nasileniu. Dorosłe motyle mają zaznaczony dymorfizm płciowy. U samców skrzydła mają rozpiętość ok. 16-19 mm, są barwy jasnobrązowej z wyraźnym ciemnym rysunkiem. Samice mają skrzydła o rozpiętości 19 – 24 mm, barwy oliwkowej lub oliwkowo-brunatnej z ciemniejszym rysunkiem.

Gąsienice tego gatunku osiągają długość ok. 22 mm. Młodsze są barwy żółto-zielonkawej z czarną głową, w miarę starzenia stają się ciemno zielone z ciemno-brązową głową. Młode poczwarki również są początkowo zielone, a później zmieniają barwę na ciemno brązową. Jaja są płaskie, składane w większe zgrupowania na korę dolnych odcinków pędów dwuletnich bądź starszych.

Cykl rozwojowy i żerowanie

Szkodnik należy do przedstawicieli zwójkówek posiadających tylko jedno pokolenie w roku. Z jaj zimujących w złożach, w fazie zielonego pąka u jabłoni co jest zbieżne z porą kwitnienia porzeczki, wylęgają się larwy. Po opuszczeniu osłonek jaj szybko rozdzielają się zasiedlając całą powierzchnię sadu. Początkowo żerują na młodych rozetach liściowych i kwiatach lub na liściach zwiniętych w rulon wzdłuż nerwu głównego. Często za pomocą oprzędu liści przymocowane są do zawiązków lub wręcz całych dojrzałych owoców. Silnie uszkodzone zawiązki zamierają i opadają. Zawiązki starsze lub te mniej uszkodzone rozwijają się dalej z tym że często są one spłaszczone bocznie. Żer gąsienic zwykle trwa do II dekady czerwca. Masowe przepoczwarczanie przypada na I i II dekadę czerwca i trwa do końca lipca. Po wylocie z samice składają jaja z przeznaczeniem na zimowanie.

Sposób przeprowadzania lustracji

Fazy zielonego i różowego pąka:

  • Na 20 losowo wybranych drzewach przejrzeć po 10 rozet kwiatowo-liściowych

Od połowy czerwca do połowy września:

  • Co 2 tygodnie przeglądać po 20 pędów na 20 losowo wybranych drzewach
  • Co 2 tygodnie przeglądać po 20 owoców na 20 losowo wybranych drzewach

Próg szkodliwości

Fazy zielonego oraz różowego pąka:

  • 10 gąsienic na 200 rozet

Od połowy czerwca do połowy września:

  • 10-12 pędów z gąsienicami z wybranych 400
  • 4-8 owoców ze świeżymi wgryzieniami z 400 wybranych

Profilaktyka i zwalczanie

W ograniczeniu liczebności zwójki różóweczki bardzo istotną rolę odgrywa parazytoid jaj tj. kruszynek oraz parazytoidy błonkoskrzydłe z rodziny gąsienicznikowatych i mączelkowatych. Lustracje prowadzi się w fazie zielonego i różowego pąka. Następnie od połowy czerwca do połowy września co 2 tygodnie. Zabiegi chemiczne należy wykonać w okresie wylęgania się gąsienic z jaj zimowych – najskuteczniej ograniczają populację szkodnika. Zwykle jest to koniec zielonego pąka lub na początku różowego pąka. W późniejszym okresie adekwatnie do fazy rozwojowej szkodnika. Preparaty chemiczne należy wybrać zgodnie z zaleceniami zawartymi w aktualnym programie ochrony roślin. Bezwzględnie należy uwzględniać okresy karencji i prewencji.

Zwójka bukóweczka – występowanie i opis szkodnika

Przedstawiciel z rodziny zwójkowatych, powszechny na terenie całego naszego kraju w uprawie jabłoni. Motyl dorosły ma brunatno, brunatnoszaro lub rdzawo ubarwioną pierwszą parę skrzydeł o rozpiętości skrzydeł 1,6-2,4 cm z rdzawą przepaską w kształcie litery V. Skrzydła drugiej pary są szarobrązowe. Jaja są jasnozielone, składane są w złożach na górnej stronie liści. Gąsienica jest zielona z jasnymi brodawkami i żółtozieloną głową. Poczwarka jest brązowoczerwona o długości 10-12mm.

Zwójka bukóweczka – cykl rozwojowy i żerowanie

Zimują gąsienice drugiego stadium rozwojowego w oprzędach w załamaniach kory na pniach lub konarach. Z kryjówek wychodzą w okresie zielonego pąka, a największa ich liczebność obserwowana jest tuż przed kwitnieniem. Gąsienice intensywnie żerują na rozetach liściowych i kwiatowych. Na początku czerwca gąsienice wygryzają wgłębienia co powoduje pojawienie się skorkowaceń. W przeważającej większości przypadków przepoczwarczenie odbywa się całkowicie w czerwcu, nieliczne gąsienice pozostają do połowy lipca. Masowe loty tego gatunku rozpoczynają się w czerwcu i trwają ok 2 miesiące. Żerowanie – zeskrobywanie skórki i miękiszu po dolnej stronie liści gąsienic trwa do końca lipca. Część gąsienic schodzi na zimowanie, a część przepoczwarcza się pod koniec sierpnia dając początek nowej generacji.

Sposób przeprowadzania lustracji

Fazy zielonego i różowego pąka:

  • Na 20 losowo wybranych drzewach przejrzeć po 10 rozet kwiatowo-liściowych

Od połowy czerwca do połowy września:

  • Co 2 tygodnie przeglądać po 20 pędów na 20 losowo wybranych drzewach
  • Co 2 tygodnie przeglądać po 20 owoców na 20 losowo wybranych drzewach

Próg szkodliwości

Fazy zielonego oraz różowego pąka:

  • 10 gąsienic na 200 rozet

Od połowy czerwca do połowy września:

  • 10-12 pędów z gąsienicami z wybranych 400
  • 4-8 owoców ze świeżymi wgryzieniami z 400 wybranych

Profilaktyka i zwalczanie

Błonkówki z rodziny gąsienicznikowatych i męczelkowatych pasożytują gąsienice zwójki bukóweczki. Udział w ograniczaniu liczebności populacji tej zwójki mają także ptaki żywiące się gąsienicami tego gatunku. Bardzo pomocne do stwierdzenia obecności i liczebności tego szkodnika w sadzie są pułapki feromonowe. Preparaty chemiczne należy dobrać zgodnie z zaleceniami zawartymi w aktualnym programie ochrony roślin. Bezwzględnie należy uwzględniać okresy karencji i prewencji.

Wydłubka oczateczka – występowanie i opis szkodnika

Należy do najmniejszych zwójek, które występujących w polskich sadach. Pierwsza para skrzydeł podzielona jest na 3 części: ciemnoszarą, białą oraz szarą z wyraźnym rysunkiem. Rozpiętość skrzydeł motyli wynosi 1,2-1,6 cm. Jaja są owalne, żółtawobiałe, składane pojedynczo lub po kilka sztuk po obu stronach liści. Gąsienica osiąga od 9 do 12 mm długości, jest żółto lub czerwonobrunatna z czarnymi brodawkami i czarną głową. Jajo jest owalne, płaskie, żółtobiaławe, a poczwarka brązowa 6-7 mm.

Wydłubka oczateczka – cykl rozwojowy i żerowanie

Formą zimującą są gąsienice drugiego lub trzeciego stadium rozwojowego. Zimują w oprzędach w załamaniach i spękaniach kory. Wczesną wiosna gąsienice rozpoczynają bardzo intensywny żer. Początkowo w pąkach, a później na oprzędzonych rozetach liściowych i kwiatostanowych. Przy wysokim nasileniu gąsienic znaczna część kwiatostanów może zostać uszkodzona. Proces przepoczwarczenia rozciąga się w czasie. Rozpoczyna się już w II połowie maja i trwa do czerwca. Motyle swoją aktywność nocną rozpoczynają na początku czerwca. W tym czasie składają jaja. Cały proces trwa ok. 2,5 miesiąca. Młode gąsienice żerują pod oprzędem na spodniej stronie blaszki liściowej. W owocach wygryzają małe znajdujące się blisko siebie otworki. Miejsca te są wrotami dla patogenów pochodzenia grzybiczego lub bakteryjnego. W warunkach Polski zwójka ta wytwarza tylko 1 pokolenie.

Sposób przeprowadzania lustracji

Fazy zielonego i różowego pąka:

  • Na 20 losowo wybranych drzewach przejrzeć po 10 rozet kwiatowo-liściowych

Od połowy czerwca do połowy września:

  • Co 2 tygodnie przeglądać po 20 pędów na 20 losowo wybranych drzewach
  • Co 2 tygodnie przeglądać po 20 owoców na 20 losowo wybranych drzewach

Próg szkodliwości

Fazy zielonego oraz różowego pąka:

  • 10 gąsienic na 200 rozet

Od połowy czerwca do połowy września:

  • 10-12 pędów z gąsienicami z wybranych 400
  • 4-8 owoców ze świeżymi wgryzieniami z 400 wybranych

Profilaktyka i zwalczanie

Błonkówki z rodziny gąsienicznikowatych i męczelkowatych pasożytują gąsienice wydłubki oczateczki. Udział w ograniczaniu liczebności populacji wydłubki oczateczki mają także ptaki żywiące się gąsienicami tego gatunku. Bardzo pomocne do stwierdzenia obecności i liczebności tego szkodnika w sadzie są pułapki feromonowe. W okresie zielonego oraz różowego pąka na 20 losowo wybranych drzewach należy przejrzeć po 10 rozet kwiatowo-liściowych. Wówczas próg zagrożenia wynosi 10 gąsienic na 200 rozet. W późniejszym okresie tj., od połowy czerwca do połowy września zaleca się przeglądanie co 2 tygodnie 20 pędów na 20 losowo wybranych drzewach. Wówczas próg zagrożenia wynosi 10-12 pędów z gąsienicami na 400 pędów lub 4-8 owoców ze świeżymi wgryzieniami na 400 owoców. Preparaty chemiczne należy dobrać zgodnie z zaleceniami zawartymi w aktualnym programie ochrony roślin. Bezwzględnie należy uwzględniać okresy karencji i prewencji.

Przędziorek owocowiec – występowanie i opis szkodnika

Szkodnik pospolicie występujący na terenie Polski. Samice charakteryzują owalnym prawie okrągłym ciałem o długości 0,36 mm. Powierzchnia ich jest silnie wypukła, barwy czerwonej z jasnymi wzgórkami na których ulokowane są gładkie szczeciny. Roztocz posiada 4 pary odnóży krocznych. Samce tego gatunku są nieco mniejsze o długości ciała 0,26 mm, posiadają za to dłuższe nogi. Ich ciało kształtem zbliżone jest do rombu o ciemnopomarańczowym zabarwieniu. Jaja zimowe są cebulkowatego kształtu, jaskrawo czerwone o średnicy 0,16 mm. Natomiast letnie są początkowo seledynowe, później zmieniają barwę na jasno pomarańczową. Larwy zaraz po wylęgnięciu z jaj są jasnopomarańczowe o wielkości 0,17 mm z czasem czerwienieją.

Przędziorek owocowiec – cykl rozwojowy

Formą zimującą są jaja znajdujące się na korze w pobliżu pąków a także na granicy przyrostów. Od połowy kwietnia rozpoczyna się wyląg z jaj zimowych, co zbiega się z okresem różowego pąka jabłoni i trwa około 2-3 tygodnie. Wyląg kończy się wraz z końcem kwitnienia śliw. Larwy przechodzą na liście i tam kontynuują swój dalszy rozwój. W optymalnych warunkach (29°C i przy wilgotności 35-50%) rozwój pokolenia trwa 3-5 tygodni. W sezonie wegetacyjnym pojawia się do 5 pokoleń. W ciągu życia (2-4 tygodni) samica składa od 20 do 90 jaj na liściach. W IV i V pokoleniu samice składają jaja z przeznaczeniem na zimowanie.

Objawy żerowania szkodnika

Szkodnik żerując na liściach wysysa komórki uszkadzając tym samym miękisz gąbczasty i palisadowy. Na liściach w wyniku silnego żerowania pojawiają się brązowe plamki. Uszkodzenia te powodują zaburzenia w procesie asymilacji i nadmierną transpirację. Masowe występowanie szkodnika wiąże się z przedwczesnym opadaniem liści już na przełomie lipca i sierpnia. Owoce uzyskane z silnie opanowanych drzew są małe i kwaśne. Zahamowany zostaje również przyrost pędów na długość oraz tworzenie pąków kwiatowych. Rośliny takie są osłabione przez co wzrasta ich podatność na szkodniki i patogeny oraz uszkodzenia mrozowe.

Sposób przeprowadzania lustracji

Przed rozpoczęciem wegetacji:

przejrzeć po jednej 2-3 letniej gałęzi z 40 losowo wybranych drzew w sadzie. W sadzie wieloodmianowym lustrację przeprowadzić dla każdej z odmian

Faza różowego pąka kwiatowego:

  • Za pomocą lupy stereoskopowej przejrzeć dokładnie spodnią stronę 200 liści. Po jednej rozetze z 40 losowo wybranych drzew

Próg szkodliwości

Przed rozpoczęciem wegetacji:

  • W przypadku licznego występowania jaj. Wyraźnie widoczne liczne skupiska wielkości 0,5-1 cm czerwonych jaj, kolejną lustrację przeprowadzić w fazie bezpośrednio poprzedzającej różowy pąk

Faza różowego pąka kwiatowego:

  • Średnio więcej niż 3 formy ruchome na jeden liść

Profilaktyka i zwalczanie

Przed rozpoczęciem wegetacji przejrzeć po jednej 2-3 letniej gałęzi z 40 losowo wybranych drzew. Skupiska jaj nie świadczą o konieczności wykonywania zabiegu zwalczania. Ponowną lustrację należy wykonać w okresie różowego pąka. Dla prawidłowego wykonania należy zapewnić prawidłowe warunki pogodowe. Należy bezwzględnie zachować okresy prewencji i karencji. Dobór środków zgodnie z aktualnym programem ochrony roślin.

Owocówka jabłkóweczka – występowanie i opis szkodnika

Gatunek pospolicie i corocznie występujący w sadach jabłoniowych. Osobniki dorosłe są niewielkimi motylami o długości 8-9 mm i rozpiętości skrzydeł 16 mm u samców i 20 mm u samic. Pierwsza para skrzydeł jest brunatnopopielata z brązowozłocistą plamką w narożu. U samców dodatkowo występuje czarny pasek. Druga para skrzydeł jest jasnobrązowa. Jaja są prawie płaskie, okrągłe, półprzezroczyste. Larwy początkowo kremowe zmieniają się z wiekiem na różowe z czarną częścią głowową. Poczwarki brązowe o długości 8-9 mm.

Owocówka jabłkóweczka – cykl rozwojowy i żerowanie

FruitAkademia - Owocowka jablkoweczka korytarz wydrazony w jablku z widocznymi odchodami

Zimują gąsienice w kokonach zlokalizowanych w spękaniach kory i palików w sadzie ale także w skrzynkach i skrzyniach w przechowalniach owoców. Do przpoczwarczenia dochodzi zwykle od połowy kwietnia i na początku maju. Około 20 maja rozpoczyna się wylot motyli I pokolenia i trwa do 50 dni, maksymalny pik obserwowany jest około 20 czerwca. Motyle latają po zmierzchu i składają jaja, pojedynczo na powierzchni skórki zawiązków dopiero przy temperaturze powyżej 15°C (czerwiec-lipiec). Płodność samic wynosi od 30 do 160 jaj (pokolenie wiosenne składa więcej jaj niż letnie). Gąsienice lęgną się w optymalnych warunkach po 6-8 dniach w gorszych po maksymalnie 3 tygodniach. Te wylęgające się wcześniej dają początek II pokoleniu, natomiast te z późniejszego wylęgu schodzą na zimowanie. W II połowie lipca i w sierpniu następuje składanie jaj II pokolenia. Po wylęgu (lipiec, sierpień) wędrują przez pewien czas po powierzchni owocu po czym wgryzają się do ich wnętrza Gąsienica I pokolenia żeruje wewnątrz owocu 3-6 tygodni (od początku czerwca aż do zbiorów) a II pokolenia od końca lipca aż do października. Wygryzają one kanalik do wnętrza komory nasiennej gdzie wyjadają nasiona. Z otworu wejściowego wydostają się na zewnątrz brunatne odchody. Dorosłe wychodzą otworem zlokalizowanym po drugiej stronie owocu. Opuszczają się po przędzy na konary lub pnie, gdzie zapowijają się i zimują. Spadki temperatury zimą poniżej –25°C mogą powodować istotną śmiertelność szkodnika.

Objawy żerowania szkodnika

W zależności od rejonu oraz sytuacji w ubiegłym roku i aktualnie prowadzonej ochrony można obserwować nawet kilku procentowe straty w plonie owoców. Szkodliwe są gąsienice uszkadzające zawiązki i dojrzałe owoce powodując ich robaczywienie. Uszkodzone zawiązki opadają już w lipcu, natomiast zasiedlone dojrzałe owoce tracą wartość handlową lub opadają we wrześniu.

Sposób przeprowadzania lustracji i progi zagrożenia

W ochronie chemicznej ważny jest monitoring szkodnika:

Termin obserwacji Sposób obserwacji Wartość progu zagrożenia
Poł. maja – poł. czerwca Odłowy do pułapek feromonowych, obserwacje co 2 dni (liczyć i usuwać motyle) Więcej niż 5 motyli odłowionych w ciągu doby przez 4 kolejne dni
Czerwiec – sierpień Na losowo wybranych 25 drzewach przejrzeć po 20 zawiązków 10 świeżych wgryzów lub jaj na 500 zawiązków
W lipcu Na 5 wybranych drzewach umieścić opaski z papieru falistego Obecność licznych gąsienic wskazuje na szczegółowe obserwacje w kolejnym sezonie
Podczas zbiorów Przejrzeć 1000 owoców Wysoka liczba zasiedlonych owoców wskazuje na konieczność szczegółowych obserwacji w kolejnym sezonie

Profilaktyka i zwalczanie

Decyzję o rozpoczęciu zwalczania chemicznego podjąć na podstawie obserwacji prowadzonych w sadzie. Dogodne terminy przeprowadzenia zabiegu to intensywny lot motyli składających jaja lub stadium czarnej główki. Dobór środków wg. aktualnego programu ochrony roślin, z uwzględnieniem okresów karencji i prewencji !

 

Kwieciak jabłkowiec – opis szkodnika

Chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych. Dorosłe osobniki tego gatunku osiągają długość 4-6mm. Ich ciało jest smukłe, ciemnobrązowej barwy, a głowa zakończona charakterystycznym dla całej rodziny ryjkiem. Na pokrywach skrzydeł widoczne są dwie linie, układające się w kształcie litery V. Jaja u tego gatunku chrząszcza są owalnego kształtu, jasnokremowe do białych. Beznogie larwy są sierpowato wygięte o bladożółtym zabarwieniu z wyraźną ciemną puszką głowową. Poczwarki są wolne, w zasadzie widać wszystkie części formującego się dorosłego osobnika.

Kwieciak jabłkowiec – cykl rozwojowy

Zimują osobniki dorosłe na drzewach w załamaniach kory. Kryjówki opuszczają wiosną, gdy temp. przekroczy +8°C. Przy temp. +12°C można obserwować obloty koron drzew jabłoni i rozpoczęcie żeru chrząszczy na pąkach zarówno liściowych jak i kwiatowych. Samica składa po jednym jaju do otworu wygryzionego u podstawy rozwijających się pąków kwiatowych. Płodność jej wynosi ok. 140 jaj. Po wylęgu (1-2 tygodnie od złożenia jaja) larwy żerują w nabrzmiewających pąkach przez około 3 tygodnie. Następnie przechodzą one w stadium poczwarki i po 7-10 dniach pojawiają się osobniki dorosłe. Zamierające pąki opuszczają by rozpocząć żer na spodniej stronie blaszek liściowych, po czym szukają schronień gdzie schodzą na diapauzę letnią. Chrząszcze uaktywniają się w sierpniu gdzie ponownie żerują a następnie szukają załamań kory będących ich nowymi kryjówkami zimowymi. W ciągu jednego sezonu wegetacyjnego rozwija się jedno pokolenie szkodnika.

Objawy żerowania szkodnika

Dorosłe chrząszcze kwieciaka jabłkowca żeruje na jabłoniach i gruszach. Wczesną wiosną widoczne są brązowe nacięcia na działkach kielicha, gdzie samica złożyła jajo. Larwy kwieciaka wyjadają wnętrze pąków kwiatowych. Szkodliwość 1 larwy jest ograniczona do 1 pąka kwiatowego. Charakterystycznym objawem żerowania larwy wewnątrz pąka jest występowanie brązowej kapsuły utworzonej z zeschniętych płatków kwiatowych. Latem, po przepoczwarczeniu młode chrząszcze żerują na spodniej stronie liści zeskrobując skórkę i część miękiszu gąbczastego. Straty spowodowane występowaniem kwieciaka zależą od intensywności kwitnienia drzew. W lata z obfitym kwitnieniem chrząszcze mogą w zasadzie przerzedzić zawiązki, natomiast w sezonach ze słabym kwitnieniem szkodnik może znacznie ograniczyć plon. Najwyższe szkody wyrządza w lata z chłodną wiosną, gdyż wydłuża się okres kwitnienia a więc i czas w którym samice mogą składać jaja do pąków kwiatowych.

Sposób przeprowadzania lustracji

Okres nabrzmiewania i pękania pąków:

  • Na 40 losowo wybranych drzewach przejrzeć po 10 pąków
  • Na płachtę entomologiczną strząsać chrząszcze – po 1 gałęzi z 35 losowo wybranych drzew

Próg szkodliwości

Okres nabrzmiewania i pękania pąków:

  • 60 pąków z nagryzieniami na 400 sprawdzonych
  • 5-10 chrząszczy na płachcie entomologicznej

Profilaktyka i zwalczanie

Z dostępnych metod zwalczania nie chemicznego stosuje się odławianie osobników dorosłych poprzez zakładanie wiosną na pnie drzew opasek chwytnych (np. z tektury falistej). Następnie pułapki takie wraz ze zbierającymi się w nich chrząszczami niszczy się. Do walki chemicznej przystępuje się w chwili przekroczenia progu ekonomicznej szkodliwości. Wyznaczamy go poprzez strząsanie chrząszczy na płachtę entomologiczną.

Do zwalczania zalecane są wczesną wiosną pyretroidy, które ograniczają populację kwieciaka a także innych szkodników, nie powodując szkody w populacji organizmów pożytecznych. Preparaty należy dobierać wg aktualnego programu ochrony roślin z zachowaniem zapisów etykiety producenta.

Bawełnica korówka – opis szkodnika

Jest to gatunek mszycy niepełnocyklowej, w warunkach Polski jednodomowej. Owady dorosłe – dzieworódki występują w dwóch formach: uskrzydlonej i bezskrzydłej. Bezskrzydłe samice mają długość 1,8-2,3 mm z krótkimi czółkami i syfonami. Ich ciało jest barwy granatowobrunatnej lub ciemnobrunatnej, pokryte białym nalotem woskowym. Natomiast formy uskrzydlone są nieco smuklejsze a ich ciało jest barwy brunatnoczarnej. Młode larwy są barwy ciemnobrunatnej, zachowują cechy dzieworódek.

Bawełnica korówka – cykl rozwojowy

FruitAkademia - 20220726 122429Zimują larwy schodzące na szyjkę korzeniową lub korzenie czasem ukrywające się w spękaniach kory. Niskie temperatury zimą i brak okrywy śnieżnej powodują masowe wymieranie kolonii. Wczesną wiosną, na przełomie kwietnia/maja mszyce przemieszczają się na pnie i młode pędy w okolice zranień kory gdzie żerują. Następnie po kilku tygodniach przekształcają się w dzieworódki. Dorosłe osobniki przeżywają do około 45 dni, wydając na świat 20-60 larw. W okresie wegetacji gatunek ten wytwarza do 11 pokoleń. Pokolenia rozwijające się wiosną są najliczniejsze co objawia się w masowym przyroście populacji tego szkodnika. Formy uskrzydlone pojawiają się we wrześniu.

Bawełnica korówka – objawy żerowania

Bawełnica korówka najczęściej żeruje na jabłoniach ale jest spotykana także na: gruszy, pigwie, głogu, irdze, jarzębinie. Najwyższa szkodliwość występowania tego szkodnika dotyczy szkółek i młodych nasadzeń. Masowe kolonie gromadzą się wokół miejsc po cięciu lub innych uszkodzeń. Mszyca ta podczas żerowania wbija kłujkę aż do samego kambium i wysysa soki. W miejscach żerowania powstają pękające, guzowate narośle. Porażone pędy są podatniejsze na przemarznięcie i łatwiej ulegają zasiedleniu przez patogeny. Temperatury ok. -7°C częściowo ograniczają liczebność populacji bawełnicy korówki.

Sposób przeprowadzania lustracji

Po kwitnieniu:

  • Przejrzeć pnie, konary i odrosty na 50 losowo wybranych drzewach

Próg szkodliwości

Po kwitnieniu:

2 drzewa z koloniami na 50 przejrzanych. Liczyć należy tylko te kolonie z białym woskowym nalotem

Profilaktyka i zwalczanie

Naturalnym czynnikiem ograniczającym liczebność populacji bawełnicy koróweczki oprócz czynników atmosferycznych jest występowanie Ośca korówkowego – parazytoida. Ta mała błonkówka składa jaja do wnętrza żerującej mszycy. W ciele mszycy larwa ośca rozwija się doprowadzając do śmierci bawełnicy korówki. Ochronę chemiczną należy wprowadzić po przekroczeniu progu szkodliwości. W celu określenia tego progu korówki należy po kwitnieniu drzew starannie obejrzeć pnie, konary i odrosty. Pod uwagę należy wziąć jedynie kolonie bawełnicy pokryte intensywnym białym nalotem woskowym. Środki chemiczne należy wybrać z listy środków zarejestrowanych do zwalczani tego szkodnika w oparciu o aktualny program ochrony roślin. Środki stosować zgodnie z zaleceniami producenta zawartymi w etykiecie.

Pordzewiacz jabłoniowy – opis szkodnika

Jest to roztocz zaliczony do nadrodziny szpecieli.W ostatnich latach szkodnik ten wyraźnie zaznacza swoją obecność. Samice osobników dorosłych są wrzecionowatego kształtu o słomkowożółtym zabarwieniu i długości ok 170 µm . Samce są mniejsze ok. 140 µm długości. Samice składają okrągłe nieco spłaszczone, białe jaja o średnicy 45 µm. W cyklu rozwojowym wyróżnione są także: stadium nimfy I (znieruchomiała o długości 100 µm) oraz nimfa II (ruchoma o długości 140 µm).

Pordzewiacz jabłoniowy – cykl rozwojowy

Formą zimującą są brązowe samice w pąkach pod zewnętrznymi łuskami. Wczesną wiosną żerują w pąkach, a w chwili rozchylania pąków przechodzą na rozwijające się tkanki. Samice składają jaja w okresie kwitnienia w pobliżu nerwów na dolnej stronie blaszki liściowej. Samice I pokolenia pojawiają się już w połowie maja. Dorosłe przechodzą na młodsze liście szczytowe by tam dokończyć swój rozwój. W ciągu okresu wegetacyjnego może występować do 11 pokoleń. Czynnikiem ograniczającym wielkość populacji są gwałtowne opady zmywające szpeciele z powierzchni liści.

Objawy żerowania szkodnika

Skutkiem żerowania – nakłuwania i wysysania soków z miękiszu jest występowanie początkowo małych, jasnych plam na powierzchni liści, które z czasem przybierają rdzawy kolor. Blaszki liściowe podwijają się brzegami ku górze, są sztywne i kruche. Wierzchnia strona liścia jest matowa, a spodnia rdzawa. Liście masowo zasiedlone prze szkodnika zasychają i przedwcześnie opadają. Krótkopędy są nieco krótsze od zdrowych. Rdzawe plamy obserwowane są także na owocach zwłaszcza w zagłębieniu szypułkowym lub kielichowym. Dodatkowo owoce gorzej się wybarwiają.

Sposób przeprowadzania lustracji

Przed rozpoczęciem wegetacji:

  • Przejrzeć po 10 pąków z 20 losowo wybranych drzew

Okres letni:

  • Przejrzeć po 10 liści z 20 losowo wybranych drzew

Próg szkodliwości

Przed rozpoczęciem wegetacji:

  • Średnio 20 szpecieli na jeden pąk

Okres letni:

  • Więcej niż 40  osobników na 1 cm2 powierzchni liścia

Profilaktyka i zwalczanie

Podstawą podjęcia decyzji o zwalczaniu jest lustracja, a zabiegi zwalczające należy wykonywać po przekroczeniu progu szkodliwości. Należy bezwzględnie zachować okresy prewencji i karencji. Dobór środków zgodnie z aktualnym programem ochrony roślin.

Mszyca jabłoniowo-babkowa – opis i występowanie szkodnika

Jest to gatunek pospolicie występujący w całej Polsce i jednocześnie zaliczony do najgroźniejszych. Porazik należy do mszyc dwudomowych. Wczesną wiosną zasiedla jabłonie, a latem rośliny z rodzaju Plantago m.in. babkę lancetowatą. W rozwoju tego gatunku występują zróżnicowane pod względem wyglądu formy. Założycielki rodu są ciemnoszare lub zielonoszare, gruszkowatego kształtu i osiągają około 3 mm. Bezskrzydłe dzieworódki są owalne, silnie uwypuklone, ciemno popielate lub beżowe o długości ok. 2,5 mm. Ich ciała pokrywa intensywny nalot woskowy. Natomiast uskrzydlone migrantki są brunatne z czarnymi syfonami i osiągają długość około 2 mm. Podobnej wielkości są samice amfigoniczne, odróżnia je jedynie cytrynowożółta barwa ciała. Samce pojawiające się w październiku są brązowoczarne, smukłe o długości około 1,8 mm. Młode larwy są różowe, jaja czarne, błyszczące i owalne, składane pojedynczo na powierzchni kory.

Mszyca jabłoniowo-babkowa – cykl rozwojowy

Szkodnik zimuje w postaci jaj, na młodych pędach w pobliżu pąków liściowych. Uskrzydlone samice pokolenia płciowego składają od 4 do 6 jaj. Wiosną, na przełomie marca i kwietnia wylęgają się z nich larwy. Po 2-4 tygodniach pojawiają się założycielki rodu rodzące do 180 larw. Dzieworódki pierwszych pokoleń wydają na świat do 230 a dalszych pokoleń do 100 larw. Uskrzydlone migrantki przelatujące na babkę lancetowatą rodzą do 22 larw dających początek kolejnym 7 pokoleniom. W połowie października z powrotem przelatują na jabłoń gdzie rodzą do 14 larw spośród których rozwijają się samice amfigeniczne (płodne, zdolne do składani jaj po wcześniejszym zapłodnieniu). W trakcie jednego sezonu wegetacyjnego na jabłoni może rozwinąć się 6 – 8 pokoleń mszycy jabłoniowo-babkowej.

Mszyca jabłoniowo-babkowa – objawy żerowania szkodnika

Gatunek ten zasiedla najmłodsze tkanki drzew rosnących w szkółkach lub młodych sadach. Wczesną wiosną po wylęgu larwy żerują na rozwijających się liściach, pąkach kwiatowych, a także na szypułkach zawiązków. Żerowanie doprowadza do uszkodzenia liści, które zwijają się spiralnie w poprzek nerwu głównego, marszczą i odbarwiają, a następnie zamierają i opadają. Porażone owoce są drobne i zdeformowane, pozostają w koronach drzew w zwartych gronach. Mszyca wydala obficie spadź obklejającą zasiedlone tkanki. Na takiej powierzchni często rozwijają się czarne, grzyby sadzakowe, gęsto pokrywające powierzchnię zasiedlonych tkanek.

Sposób przeprowadzania lustracji

Ukazywanie się pierwszych liści:

  • na 10 losowo wybranych drzewach przejrzeć po 20 pąków

Po kwitnieniu:

  • Przejrzeć ulistnienie na 50 losowo wybranych drzewach

Próg zagrożenia

Ukazywanie się pierwszych liśći:

  • 10 pąków z koloniami mszyc na 200 zlustrowanych

Po kwitnieniu:

  • 1 drzewo z koloniami na 5o zlustrowanych

Profilaktyka i zwalczanie

Czynnikiem ograniczającym liczebność mszycy jest obecność fauny pożytecznej, przedstawicieli z rodz. biedronkowatych czy dzibałkowatych. W warunkach srogich zim jaja mogą przemarzać, a tym samym ograniczona zostaje liczebność populacji. Upały w okresie lata przyczyniają się do szybkiej zmiany rośliny żywicielskiej. Bardzo duża liczebność jaj złożonych na zeszłorocznych pędach jest wskazówką do wykonania wczesnowiosennego zabiegu zwalczającego tego szkodnika. Przy zwalczaniu należy uwzględnić progi zagrożenia. Dobór środków należy zastosować zgodnie z aktualnym kalendarzem ochrony roślin zachowując odpowiednio okresy karencji i prewencji !

Mszyca jabłoniowa – występowanie i opis szkodnika

Występuje pospolicie i masowo w całej Europie Zachodniej, a także w Polsce. Owad występuje w kilku formach. Owady dorosłe – założycielki rodu są zielone z brązowymi czółkami i czarnymi syfonami. Długość ciała to około 2,8mm. Bezskrzydłe samice tzw. dzieworódki są również zielone, owalne, opylone woskiem nieco mniejsze od 1,7 do 2,8 mm. Natomiast uskrzydlone dzieworódki osiągają zaledwie 2 mm, są zielone z charakterystycznymi dwoma pasami na przedpleczu. Samce tego gatunku są brązowe, osiągają 1 mm, mogą być uskrzydlone lub bezskrzydłe. Jaja składane przez jedno z końcowych pokoleń są czarne, matowe i opylone woskiem.

Mszyca jabłoniowa – cykl rozwojowy

Formą zimującą są jaja składane na powierzchni jednorocznych pędów. Masowy wyląg zbiega się z okresem pękania pąków kwiatowych. W uprawie jabłoni rozwija się 9-15 pokoleń. Płodność założycielki rodu sięga 91 larw, uskrzydlonych dzieworódek 30, a bezskrzydłych 70 i więcej. Począwszy od końca września samice składają po dwa jaja na powierzchni młodych pędów, wilków lub odrostów korzeniowych.

Objawy żerowania

Wczesną wiosną po wylęgu z jaj mszyce żerują na wierzchołkowych rozwijających się liściach, głównie na ogonkach liściowych i nerwie głównym. Później przenoszą się na młode pędy, na których tworzą liczne kolonie. W wyniku żerowania liście i pędy zwijają się, pęka kora drzew, pędy zasychają i są bardziej podatne na wymarzanie zimą. Na pędach powstają charakterystyczne pętelki. Zimujące jaja na powierzchni młodych pędów nadają im wygląd jakby były pokryte sadzą.

Sposób przeprowadzania lustracji

Przed rozpoczęciem wegetacji:

  • przejrzeć po jednej 2-3 letniej gałęzi z 40 losowo wybranych drzew.
  • W sadzie wieloodmianowym lustracje przeprowadzać dla każdej z odmian

Po kwitnieniu:

  • na 50 losowo wybranych drzew przejrzeć po 3 długopędy

Próg szkodliwości

Przed rozpoczęciem wegetacji:

  • W przypadku stwierdzenia na dużej części przeglądanych gałęzi obecności licznych czarnych, owalnych, błyszczących lub matowych jaj, przeprowadzić kolejną lustrację w okresie ukazywania się liści

Po kwitnieniu:

  • 15 pędów z aktywnymi kolonami na 150 pędów

Profilaktyka i zwalczanie

Zwalczanie mszycy jabłoniowej konieczne jest przede wszystkim w szkółkach i młodych nasadzeniach. Pierwszy zabieg w okresie bezlistnym z użyciem preparatów olejowych w mieszaninie z pyretroidami skierowany przeciwko miodówce działa ograniczająco na kolonie mszycy. Walkę ze szkodnikiem należy kontynuować po przekroczeniu progu zagrożenia. Po kwitnieniu, kolejne zabiegi-oczywiście w miarę potrzeby, po wcześniejszej lustracji, zwykle pod koniec czerwca i w lipcu. Zachowanie naturalnej fauny pożytecznej – wrogów naturalnych, głównie biedronkowatych, w istotny sposób ograniczy liczebność populacji mszyc w okresie letnim. Należy bezwzględnie zachować okresy prewencji i karencji. Dobór środków zgodnie z aktualnym programem ochrony roślin.