Kategoria: Grusze

Szkodnik pospolicie występujący na terenie Polski. Samice charakteryzują owalnym prawie okrągłym ciałem o długości 0,36 mm. Powierzchnia ich jest silnie wypukła, barwy czerwonej z jasnymi wzgórkami na których ulokowane są gładkie szczeciny. Roztocz posiada 4 pary odnóży krocznych. Samce tego gatunku są nieco mniejsze o długości ciała 0,26 mm, posiadają za to dłuższe nogi. Ich ciało kształtem zbliżone jest do rombu o ciemnopomarańczowym zabarwieniu. Jaja zimowe są cebulkowatego kształtu, jaskrawo czerwone o średnicy 0,16 mm. Natomiast letnie są początkowo seledynowe, później zmieniają barwę na jasno pomarańczową. Larwy zaraz po wylęgnięciu z jaj są jasnopomarańczowe o wielkości 0,17 mm z czasem czerwienieją.

Formą zimującą są jaja znajdujące się na korze w pobliżu pąków a także na granicy przyrostów. Od połowy kwietnia rozpoczyna się wyląg z jaj zimowych, co zbiega się z okresem różowego pąka jabłoni i trwa około 2-3 tygodnie. Wyląg kończy się wraz z końcem kwitnienia śliw. Larwy przechodzą na liście i tam kontynuują swój dalszy rozwój. W optymalnych warunkach (29°C i przy wilgotności 35-50%) rozwój pokolenia trwa 3-5 tygodni. W sezonie wegetacyjnym pojawia się do 5 pokoleń. W ciągu życia (2-4 tygodni) samica składa od 20 do 90 jaj na liściach. W IV i V pokoleniu samice składają jaja z przeznaczeniem na zimowanie.

Szkodnik żerując na liściach wysysa komórki uszkadzając tym samym miękisz gąbczasty i palisadowy. Na liściach w wyniku silnego żerowania pojawiają się brązowe plamki. Uszkodzenia te powodują zaburzenia w procesie asymilacji i nadmierną transpirację. Masowe występowanie szkodnika wiąże się z przedwczesnym opadaniem liści już na przełomie lipca i sierpnia. Owoce uzyskane z silnie opanowanych drzew są małe i kwaśne. Zahamowany zostaje również przyrost pędów na długość oraz tworzenie pąków kwiatowych. Rośliny takie są osłabione przez co wzrasta ich podatność na szkodniki i patogeny oraz uszkodzenia mrozowe.

Przed rozpoczęciem wegetacji przejrzeć po jednej 2-3 letniej gałęzi z 40 losowo wybranych drzew. Skupiska jaj nie świadczą o konieczności wykonywania zabiegu zwalczania. Ponowną lustrację należy wykonać w okresie różowego pąka. Jeśli na spodniej stronie liści, zebranych w liczbie 200 sztuk (po jednej rozecie z 40 wybranych drzew) zaobserwujemy średnio 3 formy ruchome należy wykonać zabieg zwalczający szkodnika. Dla prawidłowego wykonania należy zapewnić prawidłowe warunki pogodowe. Należy bezwzględnie zachować okresy prewencji i karencji. Dobór środków zgodnie z aktualnym programem ochrony roślin.

Owad występuje bardzo powszechnie na terenie Polski, zwłaszcza w rejonach uprawy gruszy. Został zaliczony do pluskwiaków równoskrzydłych. Dorosłe w okresie lata są pomarańczowe, a samice poprzezimowaniu ciemno-brązowo-czerwone. Całkowita długość ciała u dorosłych wynosi 4,5 mm. Cechą charakterystyczną dal gatunku są czerwone oczy a powtarzalną u wszystkich miodówek są dachówkowato składane, duże, przeźroczyste skrzydła. Jaja są owalnego kształtu, z dwoma wyrostkami. Dłuższy służy do przymocowania jaja w miejscu nakłucia tkanki przez samice. Po wylęgu larwy są początkowo płaskie, żółte z czerwonymi oczami, o długości około 0,4mm. Dorastające larwy stają się wypukłe, zmieniają barwę na jasno a później ciemnobrązową, osiągają 2,2 mm.

Formą zimującą są osobniki dorosłe szukające kryjówek w korze roślin iglastych. Po przezimowaniu dorosłe miodówki wracają zasiedlając grusze wiosną, na początku kwietnia. Jaja składają na najmłodszych liściach, układając je w szeregu wzdłuż głównego nerwu liścia. Jedna samica może w swoim życiu złożyć około 2000 jaj. Ze złożonych jak po około 2 tygodniach wylęgają się larwy, żerujące na młodych pędach oraz korze. Charakterystyczną cechą miodówek jest wydzielanie bardzo obficie rosy miodowej. W trakcje rozwoju 5 razy linieją, a w ostatnim stadium larwalnym przechodzą na liście i przekształcają się w owady dorosłe. Całkowity rozwój od jaja do imago trwa około 6 tygodni. Osobniki dorosłe pojawiają się w II połowie czerwca po czym przelatują do miejsc zimowania na rośliny iglaste. W ciągu roku występuje jedno pokolenie.

Wiosną dorosłe miodówki wysysają sok z najmłodszych części roślin gruszy, co skutkuje zahamowaniem wzrostu i pofałdowaniem blaszek liściowych, wyginaniem pędów na kształt pastorału, zasychaniem całych gałęzi a nawet drzew. W wyniku masowego żerowania drzewa wyglądają jak spalone. Dzieje się tak na skutek porastania obklejonych rosą miodową drzew przez grzyby sadzakowe. Z zasiedlonych zawiązków rozwijają się zniekształcone, zdeformowane i skorkowaciałe owoce nienadające się do sprzedaży. Należy pamiętać, że miodówki są wektorami mykoplazmy zamierania gruszy.

Liczebność szkodnika jest bardzo dobrze regulowana przez dzibałka gajowego, pod warunkiem dość licznej jego populacji. Zwalczanie chemiczne należy wykonać po przekroczeniu progu szkodliwości. Próg ten wynosi 15 osobników dorosłych strząśniętych z 35 gałęzi, z losowo wybranych drzew. Bardzo dobre efekty w ograniczaniu szkodnika obserwuje się po zastosowaniu preparatów olejowych. Zwalczanie chemiczne oprzeć o środki aktualnie zarejestrowane w katalogu ochrony roślin. Przed zastosowaniem jakiegokolwiek środka należy szczegółowo zapoznać się z etykietą preparatu. Przestrzegać okresów karencji i prewencji.

Chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych. Ich ciało jest smukłe, ciemnobrązowe, a głowa zakończona charakterystycznym dla całej rodziny cienkim, długim ryjkiem. Całkowita długość osobników dorosłych tego gatunku wynosi 4-6mm. Na pokrywach skrzydeł młodych chrząszczy widoczna jest poprzeczna linia z jasnych łusek. Jaja u tego gatunku chrząszcza są białe, owalnego kształtu. Larwy są beznogie, z wyraźną ciemnobrązową puszką głowową. Poczwarki chrząszczy są wolne, w zasadzie widać wszystkie części formującego się dorosłego osobnika.

Zimują jaja w pąkach kwiatowych rzadziej liściowych. Larwy wylęgają się jeszcze jesienią i żerują wyjadając wnętrze pąków. Z jaj późno złożonych larwy wylęgają się dopiero wiosną na przełomie lutego i marca, a ich żerowanie i rozwój trwa do końca kwietnia. Następnie wewnątrz pąków wchodzą w stadium poczwarki a po 2-3 tygodniach, zwykle na początku maja przepoczwarczają się w osobniki dorosłe. Chrząszcze na zewnątrz wydostają się przez wygryzione owalne otwory. Następnie przez krótki okres żerują na młodych rozetach liściowych. W czerwcu kryją się w szczelinach kory gdzie zapadają w diapauzę letnią, aż do wczesnej jesieni. Od września samice składają jaja do wygryzionych w pąkach kanalików. W ciągu życia samica kwieciaka składa do 60 jaj, zwykle pojedynczo i rzadziej po 2-4 w pąk kwiatowy.

Kwieciak jabłkowiec żeruje na gruszach, ale można występować także na jabłoniach. Jest on charakterystyczny dla starych zaniedbanych sadów gdzie nie prowadzona była ochrona chemiczna. Zaatakowane pąki na skutek podgryzienia przez samice brązowieją, zasychają i opadają. W trakcie żerowania młoda larwa niszczy 4-11 pąków kwiatowych. Jeśli zasiedlony zostanie pąk szczytowy na pędzie jednorocznym w następnym roku obserwuje się brak kwitnienia i zawiązywania owoców. Dorosłe osobniki żerując na młodych liściach powodują ich dziurkowanie a także uszkodzenia pędów. Jesienny żer prowadzi do uszkodzenia pąków liściowych czego efektem jest ogołocenie pędów w następnym sezonie. Masowe występowanie kwieciaka gruszowca przyczynia się do osłabienia kwitnienia oraz zmniejszenia plonu owoców.

Z dostępnych metod zwalczania nie chemicznego stosuje się odławianie osobników dorosłych poprzez zakładanie wiosną na pnie drzew opasek chwytnych (np. z tektury falistej). Następnie pułapki takie wraz ze zbierającymi się w nich chrząszczami niszczy się. Zwalczanie chemiczne rozpocząć po przekroczeniu progu zagrożenia tj. 10 pąków z jajami lub larwami. Obserwacje należy przeprowadzić przed pękaniem pąków. Z 10 losowo wybranych drzew przejrzeć po 10 pąków kwiatowych pod kątem obecności jaj i larw. Do zwalczania chemicznego zalecane są wczesną wiosną pyretroidy, które ograniczają populację kwieciaka ale także innych szkodników. Preparaty należy dobierać wg aktualnego programu ochrony roślin z zachowaniem zapisów etykiety producenta.